
در سازمان هایی که از نرم افزار تضمین کیفیت استفاده می کنند، هدف تنها ثبت خطا ها و مغایرت ها نیست؛ بلکه شناسایی علت اصلی بروز مشکلات اهمیت بیشتری دارد. بسیاری از سازمان ها تنها نشانه های یک مشکل را بر طرف می کنند، در حالی که علت واقعی همچنان باقی می ماند و در آینده مجدداً ظاهر می شود.
به همین دلیل مدیریت علل ریشه ای یکی از مهم ترین بخش های مدیریت تضمین کیفیت محسوب می شود. تحلیل ریشه ای کمک می کند سازمان به جای درمان موقت، به سمت حذف دائمی عوامل ایجاد کننده خطا حرکت کند.
وقتی یک عدم انطباق، شکایت مشتری یا نقص فرآیندی رخ می دهد، اولین اقدام نباید رفع ظاهری مشکل باشد. در چارچوب تضمین کیفیت سازمانی لازم است علت اصلی رخداد شناسایی شود.
برای مثال اگر یک محصول معیوب تولید شده باشد، مشکل تنها محصول معیوب نیست؛ بلکه باید مشخص شود آیا علت آن نقص فرآیند، خطای انسانی، کمبود آموزش، تجهیزات نا مناسب یا ضعف مستندات بوده است.
به همین دلیل تحلیل عدم انطباق و ثبت رخداد های کیفیت نقش مهمی در جلوگیری از تکرار مشکلات دارند.
تحلیل ریشه ای معمولاً با ثبت عدم انطباق یا گزارش یک مشکل آغاز می شود. پس از آن تیم کیفیت اطلاعات لازم را جمع آوری می کند.
مراحل اصلی شامل موارد زیر است:
در این فرآیند استفاده از مدیریت مستندات کیفیت، کنترل سوابق کیفیت و گزارشات کیفیت اهمیت زیادی دارد؛ زیرا تصمیم گیری بدون داده های مستند می تواند منجر به نتیجه گیری اشتباه شود.
یکی از مهم ترین ابزار های بهبود کیفیت، مدیریت CAPA است. پس از شناسایی علت اصلی مشکل، سازمان باید اقدام اصلاحی کیفیت و در صورت نیاز اقدام پیشگیرانه کیفیت را تعریف کند.
اگر علت اصلی به درستی شناسایی نشود، حتی بهترین اقدامات اصلاحی نیز اثر بخش نخواهند بود. به همین دلیل کنترل اقدامات اصلاحی و پیگیری اقدامات اصلاحی بخش جدایی نا پذیر تحلیل ریشه ای محسوب می شوند.
هدف نهایی این فرآیند، دستیابی به بهبود مستمر کیفیت و کاهش تکرار مشکلات مشابه در آینده است.
بسیاری از علل ریشه ای از طریق مدیریت ممیزی کیفیت شناسایی می شوند. نتایج حاصل از ممیزی داخلی کیفیت و ممیزی فرآیند های سازمانی می توانند نقاط ضعف پنهان را آشکار کنند.
از سوی دیگر مدیریت ریسک کیفیت نیز نقش مهمی در پیشگیری از مشکلات دارد. سازمان هایی که به صورت مستمر ارزیابی ریسک کیفیت و تحلیل مخاطرات کیفیت را انجام می دهند، معمولاً با تعداد کمتری از عدم انطباق ها مواجه می شوند.
ترکیب ممیزی، مدیریت ریسک و تحلیل ریشه ای باعث می شود سازمان از رویکرد واکنشی به رویکرد پیشگیرانه حرکت کند.
راهکار سیستم سامان با ارائه نرم افزار تضمین کیفیت S2S ERP، امکان مدیریت یکپارچه فرآیند های کیفیت را فراهم می کند. استفاده از ابزار های مرتبط با سیستم کنترل الزامات کیفیت، مدیریت عدم انطباق، مدیریت فرآیند های کیفیت و داشبورد کیفیت باعث می شود سازمان بتواند مشکلات را سریع تر شناسایی و تحلیل کند.
همچنین ثبت سوابق، پیگیری اقدامات اصلاحی و پایش شاخص های کیفیت در یک محیط متمرکز، فرآیند تحلیل ریشه ای را ساختار یافته تر و اثر بخش تر می کند.
تحلیل ریشه ای یکی از مهم ترین ابزار های موفقیت در سیستم Quality Assurance است. سازمان هایی که تنها به رفع ظاهری مشکلات اکتفا می کنند، معمولاً با تکرار خطا ها و افزایش هزینه های کیفیت مواجه می شوند. در مقابل، سازمان هایی که از مدیریت مغایرت کیفیت، پایش انحرافات کیفیت، مدیریت شاخص های کیفیت، ارزیابی اثر بخشی فرآیند ها و پایش عملکرد کیفیت بهره می برند، قادر خواهند بود مشکلات را به شکل پایدار بر طرف کنند.
راهکار سیستم سامان با ایجاد بستر مناسب برای مدیریت کیفیت، تحلیل علل ریشه ای و کنترل اقدامات اصلاحی، به سازمان ها کمک می کند تا مسیر بهبود مستمر و ارتقای کیفیت را با اطمینان بیشتری دنبال کنند.