فرآیند تدوین و اجرای قرارداد های مهندسی عمرانی: انواع قرارداد های پیمانکاری، DBB و شرایط عمومی + نرم ‌افزار مدیریت پروژه S2S ERP

مدیریت قراردادهای مهندسی عمرانی با نرم‌ افزار S2S ERP

از تدوین تا اجرا؛ فرآیند به‌ کارگیری شرایط عمومی در قرارداد های مهندسی

قرارداد های مهندسی به عنوان یکی از ستون‌ های اصلی در اجرای پروژه ‌های عمرانی و غیرعمرانی، نقشی حیاتی در تضمین موفقیت پروژه دارند. در این مقاله به بررسی جامع فرآیند تدوین و به ‌کارگیری شرایط عمومی در قرارداد های مهندسی می‌ پردازیم و همچنین اهمیت نرم ‌افزار های تخصصی مانند S2S ERP را در مدیریت این قرارداد ها مرور خواهیم کرد.

قرارداد مهندسی چیست؟

قرارداد مهندسی، قراردادی است که بین کارفرما و پیمانکار یا مشاور مهندسی منعقد می ‌شود تا خدمات طراحی، نظارت، اجرا یا ترکیبی از این فعالیت‌ ها را پوشش دهد. این قرارداد ها معمولاً شامل بخش ‌هایی مانند تعهدات فنی، زمان ‌بندی، هزینه‌ ها، شرایط فسخ و حل اختلافات هستند.

انواع قرارداد های عمرانی و تفاوت آن‌ ها

 

قرارداد عمرانی چیست؟

قرارداد عمرانی به قرارداد هایی گفته می‌ شود که اجرای پروژه‌ های ساخت ‌و ساز، راه‌ سازی، تأسیسات و دیگر پروژه‌ های زیرساختی را در بر می ‌گیرد. این قرارداد ها معمولاً شامل بند های فنی و مالی ویژه ‌ای هستند که با قرارداد های غیرعمرانی متفاوت ‌اند.

قرارداد     DBB (Design-Bid-Build)

یکی از رایج ‌ترین انواع قرارداد های عمرانی است که در آن طراحی توسط مهندسان انجام شده، سپس مناقصه برگزار می ‌شود و پیمانکار منتخب پروژه را اجرا می ‌کند.

انواع قرارداد پیمانکاری

این دسته شامل قرارداد های مختلفی مانند قرارداد مقطوع، قرارداد مقطوع مدیریت، قرارداد زمان و مواد و... می ‌شود که هرکدام بر اساس نوع پروژه و شرایط خاص تنظیم می ‌شوند.

قرارداد های عمرانی و غیرعمرانی

تفاوت اصلی در ماهیت پروژه است؛ قرارداد های عمرانی بیشتر پروژه‌ های زیرساختی و ساخت ‌و ساز را شامل می ‌شوند و قرارداد های غیرعمرانی شامل خدمات مهندسی تخصصی، مشاوره و خرید خدمات فنی است.

نمونه قرارداد عمرانی و اهمیت آن در مدیریت پروژه

داشتن یک نمونه قرارداد عمرانی استاندارد و جامع، می‌ تواند به عنوان مرجع در تدوین قرارداد های جدید استفاده شود. این نمونه قرارداد ها معمولاً در قالب فایل PDF منتشر می ‌شوند و شامل بخش‌ های زیر هستند:

  • شرایط عمومی و خصوصی قرارداد
  • تعهدات پیمانکار و کارفرما
  • برنامه زمان ‌بندی و مهلت‌ های تحویل
  • بند های مربوط به کنترل کیفیت و تضمین عملکرد
  • شرایط فسخ و حل اختلاف

شرایط عمومی قرارداد های مهندسی: چارچوب حقوقی و فنی

اهمیت تدوین شرایط عمومی قرارداد

شرایط عمومی قرارداد بخش کلیدی هر قرارداد مهندسی است که چارچوب حقوقی، تعهدات و الزامات طرفین را مشخص می ‌کند و به مدیریت صحیح پروژه کمک می ‌کند.

بند های مهم در شرایط عمومی قرارداد

  • مدیریت زمان ‌بندی پروژه:  تعیین دقیق زمان تحویل و مراحل اجرا
  • تعهدات مالی و بودجه‌ بندی:  مشخص کردن نحوه پرداخت ‌ها، جریمه‌ ها و پاداش‌ ها
  • کنترل کیفیت و بازرسی فنی:  تضمین استاندارد های فنی در طول پروژه
  • حل اختلافات و داوری:  روش‌ های رسیدگی به مشکلات حقوقی و فنی
  • مستند سازی و امضا ها:  الزامات ثبت و تایید اسناد قرارداد

فرآیند به ‌کارگیری شرایط عمومی در پروژه‌ های مهندسی

مرحله اول: تحلیل نیاز های پروژه

قبل از تدوین قرارداد، باید نیازهای پروژه و شرایط خاص آن شناسایی شود.

مرحله دوم: انتخاب نوع قرارداد مناسب

با توجه به نوع پروژه، بودجه و مدت زمان، نوع قرارداد(مثلاً DBB یا پیمانکاری مقطوع) انتخاب می ‌شود.

مرحله سوم: تدوین و بررسی شرایط عمومی قرارداد

شرایط عمومی قرارداد باید متناسب با استاندارد های حقوقی و فنی تدوین شود و به تایید طرفین برسد.

مرحله چهارم: اجرا و نظارت بر رعایت قرارداد

در این مرحله، اجرای دقیق تعهدات قراردادی و کنترل کیفیت اهمیت زیادی دارد.

مرحله پنجم: مدیریت تغییرات و حل اختلافات

هر پروژه ممکن است با تغییرات مواجه شود که باید به صورت قراردادی مدیریت و حل شود.

نقش نرم ‌افزار عملیات مهندسی S2S ERP در مدیریت قرارداد های مهندسی

در پروژه‌ های مهندسی بزرگ، مدیریت دستی قرارداد ها و شرایط عمومی دشوار و پرریسک است. نرم ‌افزار S2S ERP یک راهکار جامع برای مدیریت عملیات مهندسی و قرارداد های عمرانی است که ویژگی‌ های زیر را ارائه می ‌دهد:

  • مدیریت کامل قرارداد ها و مستندات مرتبط
  • برنامه‌ ریزی زمان‌ بندی و رصد پیشرفت پروژه
  • کنترل هزینه‌ ها و بودجه‌ بندی دقیق
  • ابزار های گزارش‌ گیری و تحلیل ریسک
  • تسهیل در ارتباط و تبادل اطلاعات بین تیم‌ه ای مختلف پروژه

این نرم ‌افزار کمک می ‌کند تا از تدوین تا اجرای قرارداد ها با کمترین خطا و بیشترین بهره‌ وری پیش بروید.

نتیجه ‌گیری

تدوین و به‌ کارگیری دقیق شرایط عمومی در قرارداد های مهندسی، یکی از عوامل کلیدی موفقیت پروژه‌ های عمرانی و غیرعمرانی است. شناخت انواع قرارداد ها، استفاده از نمونه قرارداد های استاندارد و به‌ کارگیری نرم‌ افزارهای پیشرفته مانند  S2S ERP، می‌ تواند روند مدیریت پروژه‌ ها را بهبود بخشد و خطرات حقوقی و فنی را کاهش دهد.